Język kaszubski- kaszëbskô mòwa

 

 

     

      Najbardziej rozpoznawalne w Polsce są Kaszubskie Nuty - Alfabet kaszubski, który jest zbiorem obrazków z tekstem śpiewanym. Pierwotnie miały one chronić kaszubska mowę przed zapomnieniem i germanizacją. Alfabet ten zaczyna się od słów: "To je krótczé, to je dłùdżé, to kaszëbskô stolëca,
to są basë, to są skrzëpczi, to òznôczô Kaszëbã" (...)


 

wiecej



Literatura - piśmienne dziedzictwo Kaszub

 

 

 

     

     Choć istnieją wcześniejsze teksty spisane w języku kaszubskim (min. z roku 1402 „Dudki brzeskie”) to jednak za początki literatury kaszubskiej uważa się XIX wiek. Wówczas bowiem na łamach warszawskiego czasopisma Jutrzenka ukazał się, w 1843 roku, teksy napisane w języku kaszubskim przez Floriana Ceynowę pt. "Wiliô Nowégò Rokù" i "Szczodrôczi".

 

wiecej



Stare kaszubskie zwyczaje i obyczaje




Najdawniejsze wierzenia kaszubskie




Tradycyjne budownictwo Nordowych Kaszub

   Zróżnicowanie terenu, poziom ekonomiczny wynikający ze struktury zawodowej mieszkańców oraz  dostępność materiałów budowlanych spowodował, że niemal każda wieś na Kaszubach posiada własny charakter odróżniający ja od sąsiednich wsi.

W wielu miejscowościach do dnia dzisiejszego zachowały się zabytki tradycyjnego budownictwa kaszubskiego. Chaty takie można zobaczyć min. w miejscowościach: Hel, Jastarnia, Swarzewo czy Dębki. Dom gbura (rolnika) wraz z innymi zabudowaniami gospodarczymi oraz chëcz rybacką można obejrzeć w skansenie w Nadolu.

 

wiecej



Strój ludowy Kaszëby

 

      

     Dumnie noszony przez Kaszubów tradycyjny strój kaszubski wyszedł z użycia pod koniec XIX wiek. Dzięki zaangażowaniu etnografów został zrekonstruowany po roku 1945. Dziś używają go przeważnie zespoły pieśni i tańca.

 

wiecej



Muzyka i taniec na Kaszubach

 

 

 

 

 

 

 

wiecej



Sztuka ludowa - rękodzieło

    

     Kaszubska sztuka ludowa ma wielowiekową tradycję. Wykształciła się ze sztuki użytkowej dzięki entuzjastom i propagatorom. Ogromny wkład w to przedsięwzięcie mieli Teodora i Izydor Gulgowscy, którzy całe swoje życie poświęcili działalności na rzecz ocalenia kaszubskiej sztuki. Ich największą zasługą jest m.in. założenie na początku XX w. we Wdzydzach Kiszewskich pierwszego na ziemiach polskich skansenu.
Najbardziej charakterystyczną dziedziną kaszubskiej sztuki ludowej jest haft i rogarstwo. Inne to rzeźba, malarstwo na szkle, plecionkarstwo oraz ceramika .

wiecej



Haft kaszubski

 

   

      Za czasów Mściwoja – księcia gdańskiego pojawił się na Kaszubach haft. Przywiozły go w 1209 roku ze Strzelna pod Poznaniem do Żukowa Norbertanki sprowadzone tu właśnie przez Mściwoja. Początkowo powstawał on wyłącznie w klasztorach - Norbertanek w Żukowie i Benedyktynek w Żarnowcu.

wiecej



Baszka i Lës

 

      Na Kaszubach nawet sposób spędzania czasu wolnego przyjął unikalna formę. W wolne wieczory, umilając sobie czas podczas spotkań towarzyskich Kaszub oddawał się ulubionej rozrywce – Baszce (Baśce).

Dziś gra jest tak popularna na Kaszubach, że odbywają się poświęcone jej turnieje i gra się w nią w ligach. Turnieje towarzyszą niemal wszystkim spotkaniom Kaszubów ( w tym Dniu Jedności Kaszubów i corocznym Zjazdom Kaszubów ).  Przyciągają one bardzo dużo ludzi, a wśród osób które grywają na nich w Baśkę pojawiają się nawet takie osobistości jak Donald Tusk. Baśka to nie tylko emocje, to także spotkania przyjaciół, długie Kaszubów rozmowy, żarty, którym towarzyszy wspólne zażywanie tabaki.

wiecej