Bursztynowe konteksty |
| Napisane przez NORDA (norda) on 24 Nov 2011 |
Celem wystawy jest prezentacja kolekcji bursztynu gromadzonej przez Muzeum Zamkowe od momentu jego powołania w roku 1961. Jubileusz 50-lecia muzeum stał się impulsem do spojrzenia na zbiory bursztynu z nowej perspektywy. Wpływ na to jak obecnie postrzegamy wystawy muzealne ma niewątpliwie kultura współczesna – np. to jak bursztyn prezentowany jest w galeriach, sklepach jubilerskich, albo jak wykorzystywany jest w promowaniu regionu. Konieczne jest więc uwzględnienie różnych kontekstów, skonfrontowanie dzieł zabytkowych z najnowszymi nabytkami i nowa technologią.
Znana i wielokrotnie pokazywana na całym świecie malborska kolekcja bursztynu prezentowana będzie w nowoczesnej aranżacji uzupełnionej o multimedia. W klimat wystawy wprowadzi nas animacja przedstawiająca las bursztynowy sprzed ok. 40 milionów lat. Następnie światło lasera poprowadzi zwiedzającego przez oś czasu pokazującą zmiany geologiczne, które doprowadzały do powstania i przemieszczania się bursztynu. W tej części wystawy widz będzie mógł podziwiać naturalne okazy bursztynu i inkluzje - czyli szczątki roślin i zwierząt zatopione w żywicy. W kolejnych salach pojawią się objaśnienia graficzne, komentarze, a także infokioski, które pozwolą pogłębić wiedzę na wybrany temat za pomocą tekstu i materiałów filmowych.
Ważny dla wystawy jest kontekst miejsca – zarówno miejsca powstawania bursztynu, jak jego obróbki i wreszcie ekspozycji. Dzieje bursztynu bałtyckiego nierozerwalnie związane są bowiem z rejonem wokół obecnej Zatoki Gdańskiej. To tu powstawał on w odległej epoce eocenu, gromadził się pod ziemią, a następnie, już od czasów neolitycznych był obrabiany i wykorzystywany do wytwarzania przedmiotów użytkowych, przede wszystkim ozdób.
Historia Zamku w Malborku – stolicy Państwa Krzyżackiego, a później rezydencji królów polskich, jest ściśle związana z bursztynem. W okresie średniowiecza bursztyn stał się źródłem potęgi handlowej Zakonu. Z bursztynu wytwarzano wówczas przede wszystkim różańce, ale też reliefy czy rzeźby figuralne. Na wystawę z muzeum w Bratysławie sprowadzony zostanie, będący zapewne darem Wielkiego Mistrza Konrada von Jungingena średniowieczny świecznik królowej Zofii, z bursztynową figurą Madonny.
Grupa figuralna z wieka szkatuły Christophra Mauchera, ok. 1700 roku
W nowożytności bursztyn stał się ulubionym materiałem rzemieślników, którzy wykonywali luksusowe przedmioty – niewielkie rzeźby, kielichy, szkatuły, a także ołtarzyki. Kolekcja malborska słynie z unikatowych arcydzieł bursztynowych należących wcześniej do królów polskich – Stanisława Leszczyńskiego i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Nie brak w niej także zabytków wykonanych przez wybitnych artystów działających w Gdańsku, m.in. przez Michela Redlina czy Christophra Mauchera.
Na wystawie prezentowane będą też dzieła z muzeów zagranicznych, m.in. kielich Jacoba Dobbermanna z The Hunterian Museum w Glasgow czy kolekcja przedmiotów bursztynowych z dawnej kolekcji rodziny zu Dohna, ze Słobit, obecnie przechowywana w Berlinie.
Równie ważna jest prezentacja współczesnych wyrobów z bursztynu. Branża bursztynnicza jest jedną z promujących gospodarkę polską na świecie. Twórcy pracujący w bursztynie tworzą bardzo zróżnicowane dzieła, a realizacje wielu z nich zachwycają perfekcją wykonania, nowoczesną formą oraz konceptualnym zamysłem. Są one dziełami sztuki. Wyroby z bursztynu, kojarzone wcześniej z produkcją masową, dzięki utalentowanym projektantom oraz wysokiej jakości wykonania, stają się synonimem dobrego designu. Najciekawsze przykłady współczesnej biżuterii, prezentowane na wystawie obok sztuki z wieków minionych, mają zachęcić do refleksji nad wyjątkowym bogactwem wyrobów bursztynowych, które człowiek tworzy od tysiącleci.
Zapraszamy od 26 listopada 2011!
Nowa wystawa stała, dostępna od 26 listopada 2011 roku. Miejsce ekspozycji: Przyziemie skrzydła wschodniego Zamku Średniego Sala Narożna i tzw. Halabarda. Kurator wystawy: dr Anna Sobecka, Muzeum Zamkowe w Malborku
